PENYAKIT hati sering dikaitkan dengan pengambilan alkohol tetapi realitinya kini jauh berbeza.
Menurut laporan The Guardian, satu kajian global mendapati penyakit hati berkaitan metabolik dijangka menjejaskan sehingga 1.8 bilion penduduk dunia menjelang tahun 2050.
Keadaan ini dikenali sebagai metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) iaitu nama baharu bagi non-alcoholic fatty liver disease. Ia berlaku apabila lemak terkumpul dalam hati, bukan disebabkan alkohol tetapi akibat masalah metabolik seperti obesiti dan paras gula tinggi.
Kes meningkat mendadak dalam tempoh 30 tahun
Menurut data daripada Global Burden of Disease Study yang diterbitkan dalam jurnal The Lancet Gastroenterology and Hepatology, jumlah pesakit meningkat secara drastik dalam beberapa dekad kebelakangan ini.
Pada tahun 1990, dianggarkan sekitar 500 juta individu menghidap MASLD. Angka itu melonjak kepada 1.3 bilion pada tahun 2023 iaitu peningkatan sebanyak 143 peratus.
Lebih membimbangkan, jumlah ini dijangka terus meningkat kepada 1.8 bilion menjelang tahun 2050 iaitu kenaikan 42 peratus berbanding angka semasa.
Secara keseluruhan, kira-kira satu daripada enam individu di dunia kini terjejas oleh penyakit ini.
Bukan lagi penyakit orang tua
Walaupun kadar tertinggi direkodkan dalam kalangan warga emas berusia antara 80 hingga 84 tahun, majoriti pesakit sebenarnya datang daripada golongan lebih muda.
Kajian menunjukkan lelaki berumur sekitar 35 hingga 39 tahun dan wanita berumur 55 hingga 59 tahun merupakan antara kumpulan paling ramai terjejas.
Ini bermakna, penyakit hati tidak lagi terhad kepada golongan berusia sebaliknya semakin menyerang individu dalam usia produktif.
Gaya hidup jadi punca utama
Peningkatan kes MASLD banyak dikaitkan dengan perubahan gaya hidup moden.
Antara faktor utama termasuk:
- Obesiti
- Paras gula dalam darah yang tinggi
- Kurang aktiviti fizikal
- Pemakanan tinggi gula dan makanan diproses
Keadaan ini sering berkait dengan penyakit lain seperti Type 2 diabetes, sekali gus meningkatkan risiko komplikasi kesihatan yang lebih serius.
Tiada simptom jelas
Salah satu cabaran terbesar ialah MASLD sering tidak menunjukkan simptom jelas pada peringkat awal.
Ramai individu hanya mengetahui mereka menghidap penyakit ini selepas menjalani pemeriksaan kesihatan seperti ujian darah atau imbasan ultrasound.
Dalam banyak kes, keadaan ini boleh menjadi lebih serius tanpa disedari, termasuk menyebabkan keradangan hati, parut (fibrosis) dan akhirnya sirosis.
Tanda-tanda yang tak boleh diabaikan
- Cepat penat tanpa sebab
Rasa letih berpanjangan walaupun tidak melakukan kerja berat boleh menjadi isyarat awal.
- Lemak berkumpul di bahagian perut
Perut buncit atau central obesity berkait rapat dengan masalah metabolik.
- Paras gula darah tinggi
Individu dengan diabetes atau prediabetes mempunyai risiko lebih tinggi.
- Kolesterol atau trigliserida meningkat
Masalah ini sering berlaku seiring dengan hati berlemak.
- Tekanan darah tinggi
Sebahagian daripada sindrom metabolik yang menyumbang kepada MASLD.
- Ketidakselesaan di bahagian kanan atas perut
Sesetengah individu mungkin mengalami rasa berat atau tidak selesa di kawasan hati.
- Perubahan pada kulit
Kulit menjadi gelap di leher atau ketiak boleh menjadi tanda rintangan insulin.
Realiti baharu penyakit hati
Hakikatnya, penyakit hati hari ini bukan lagi sekadar isu pengambilan alkohol. Sebaliknya, ia semakin berkait rapat dengan gaya hidup harian – daripada pemakanan hingga tahap aktiviti fizikal.
Jika trend semasa berterusan, angka 1.8 bilion itu bukan sekadar ramalan tetapi gambaran masa depan kesihatan global yang semakin mencabar.
Persoalannya, adakah kita hanya akan sedar apabila sudah terlambat? – RELEVAN