KEBANYAKAN individu menyangka kanser payudara hanya menyerang wanita. Hakikatnya, lelaki juga mempunyai tisu payudara walaupun jumlahnya jauh lebih sedikit berbanding wanita. Disebabkan itu, lelaki terdedah kepada risiko mendapat kanser payudara walaupun peratusannya adalah kecil.
Menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), sekitar 0.5 hingga 1 peratus daripada semua kes kanser payudara berlaku dalam kalangan lelaki.
Data daripada Global Burden of Disease 2021 menganggarkan terdapat lebih 38,000 kes baharu kanser payudara lelaki di seluruh dunia pada tahun 2021 dengan kadar insiden purata 0.94 kes bagi setiap 100,000 lelaki.
Angka itu mungkin kecil berbanding wanita tetapi realitinya ia wujud dan boleh berlaku kepada sesiapa sahaja.
Rekod kanser payudara dalam kalangan lelaki di Malaysia
Di Malaysia, kes kanser payudara membabitkan tetap dilaporkan berdasarkan rekod Kementerian Kesihatan. Walaupun angka tepat berbeza setiap tahun, trendnya masih selari dengan dunia iaitu kira-kira satu peratus daripada keseluruhan pesakit kanser payudara.
Kesedaran masyarakat berhubung penyakit ini masih rendah. Ramai lelaki tidak tahu mereka boleh mengalami penyakit ini kerana jarang melakukan pemeriksaan sendiri.
Berikutan isu ini, kempen Pink October perlu merangkumi mesej untuk lelaki dan tidak terhad hanya untuk wanita.
Bagaimana lelaki boleh mengalami kanser payudara?
Kanser payudara berlaku apabila sel di tisu payudara membiak secara tidak terkawal. Lelaki juga mempunyai saluran susu (milk ducts) dalam tisu payudara mereka walaupun tidak berkembang seperti wanita.
Dalam kalangan lelaki, risiko kanser payudara boleh dipengaruhi oleh beberapa perkara seperti:
- Faktor usia – Kebanyakan kes dikesan dalam kalangan lelaki berusia 60 tahun ke atas.
- Sejarah keluarga – Risiko lebih tinggi jika ada ahli keluarga rapat seperti ibu atau adik-beradik perempuan pernah menghidap kanser payudara.
- Mutasi genetik (BRCA1/BRCA2) – Mutasi gen ini meningkatkan risiko pada lelaki dan wanita.
- Hormon estrogen berlebihan – Disebabkan obesiti, penyakit hati atau rawatan hormon tertentu.
- Gaya hidup tidak sihat – Merokok, pengambilan alkohol berlebihan dan kurang bersenam boleh meningkatkan risiko.
Simptom kanser payudara pada lelaki
Memandangkan lelaki tidak menyangka terdedah kepada risiko penyakit ini, simptom sering diabaikan atau dikesan lewat. Antara tanda-tanda awal yang perlu diberi perhatian ialah:
- Benjolan keras di sekitar payudara atau di belakang puting.
- Perubahan pada kulit sekitar dada seperti kemerahan, berkedut atau lekuk.
- Puting tertarik ke dalam atau mengeluarkan cecair berdarah.
- Bengkak pada ketiak akibat kelenjar limfa membesar.
Malangnya, ramai lelaki mengambil mudah simptom ini kerana menganggap ia hanya masalah otot atau jangkitan kecil. Sikap ini menyebabkan diagnosis lewat dan kanser sudah berada pada tahap lebih serius ketika dikesan.
Kenapa kanser payudara lelaki sering lambat dikesan?
Masalah utama ialah kurangnya kesedaran. Lelaki biasanya tidak melakukan pemeriksaan sendiri pada dada malah ramai berasa janggal jika bercakap tentang payudara mereka.
Ada juga yang segan untuk berjumpa doktor kerana menyangka kanser payudara hanya khusus untuk wanita.
Kajian antarabangsa menunjukkan kadar kelangsungan hidup lelaki dengan kanser payudara lebih rendah berbanding wanita. Hal ini bukan kerana rawatan kurang berkesan tetapi kebanyakan lelaki datang mendapatkan rawatan ketika penyakit sudah pada tahap lewat.
Rawatan
Rawatan kanser payudara bagi lelaki hampir sama dengan wanita, termasuk:
- Pembedahan untuk membuang tisu kanser.
- Radioterapi dan kemoterapi untuk membunuh sel kanser.
- Terapi hormon jika kanser berkait dengan reseptor hormon.
Walaupun jumlah pesakit lelaki kecil, rawatan tetap memberi kesan positif terutamanya jika dikesan awal.
Kanser payudara tidak mengenal jantina. Risiko tetap ada dan tidak boleh dipandang ringan. Bulan Pink Oktober seharusnya menjadi peringatan kepada semua, bahawa kesihatan diri perlu sentiasa diberi perhatian tanpa rasa malu atau segan.
Apa jua perubahan pada tubuh, walau sekecil mana sekalipun, jangan ditangguhkan untuk diperiksa. Lebih awal ia dikesan, lebih besar peluang untuk mendapatkan rawatan dan meneruskan hidup. – RELEVAN