KADAR kes kanser terus menunjukkan peningkatan yang membimbangkan di negara ini. Menurut Hospital Pantai, sebanyak 48,639 kes kanser baharu direkodkan di Malaysia pada tahun 2020, angka ini dijangka meningkat sehingga dua kali ganda menjelang 2040.
Lebih membimbangkan, kira-kira satu daripada setiap 10 individu di Malaysia berisiko menerima diagnosis kanser sepanjang hayat mereka. Risiko seumur hidup untuk menghidap penyakit ini juga dianggarkan satu dalam setiap 10 lelaki dan satu dalam setiap sembilan wanita.
Kanser paling lazim berlaku serta organnya yang terjejas
Berdasarkan data Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), enam jenis kanser menyumbang kepada sebahagian besar kes di seluruh dunia iaitu kanser paru-paru, payudara, kolorektal, prostat, hati dan perut.
-
Kanser paru-paru
Kanser ini terbentuk pada lapisan bronkus dan saluran udara kecil, dan lebih kerap berlaku dalam kalangan individu yang terdedah kepada asap rokok atau pencemaran udara dalam tempoh panjang.
-
Kanser payudara
Kanser payudara pula berkembang di dalam saluran (duktus) dan lobul payudara, yang sensitif terhadap perubahan hormon.
-
Kanser kolorektal
Kanser ini terjadi pada lapisan epitelium kolon dan rektum, iaitu bahagian yang mengalami pembaharuan sel secara berterusan.
-
Kanser prostat
Kanser prostat berkembang dalam tisu kelenjar prostat dan lazimnya dikesan dalam kalangan lelaki berusia.
-
Kanser hati
Ia bermula daripada sel hati, sering dikaitkan dengan penyakit hati kronik, jangkitan virus atau pendedahan bahan kimia dalam jangka masa panjang.
-
Kanser perut
Kanser ini berasal daripada lapisan mukosa perut dan sering dikaitkan dengan faktor pemakanan serta jangkitan bakteria Helicobacter pylori.
Faktor yang meningkatkan risiko kanser
- Usia melebihi 50 tahun
- Penggunaan tembakau
- Pengambilan alkohol secara berlebihan
- Obesiti dan kurang aktiviti fizikal
- Sejarah keluarga menghidap kanser
- Pendedahan kepada bahan karsinogen di tempat kerja atau persekitaran
- Jangkitan kronik atau keradangan berpanjangan
Cara mengurangkan risiko kanser
- Berhenti merokok dan elak dari asap rokok
- Amalkan sayur, buah dan bijirin penuh
- Kekalkan berat badan melalui senaman
- Jangan ambil alkohol
- Elakkan pendedahan kepada bahan kimia berbahaya
- Jalani saringan kesihatan secara berkala
Cara mengesan kanser lebih awal
- Ujian pengimejan seperti X-ray, CT scan, MRI dan ultrasound
- Prosedur endoskopi untuk memeriksa saluran pencernaan
- Biopsi untuk mengesahkan kehadiran sel kanser
- Ujian darah bagi mengesan tanda tumor dalam badan
- Program saringan seperti mamogram, kolonoskopi dan ujian PSA
- Ujian genetik bagi mengenal pasti risiko keturunan
Rawatan mencegah kanser
Ia bergantung kepada jenis organ terlibat, tahap penyakit dan keadaan pesakit.
- Pembedahan untuk membuang tumor
- Radioterapi bagi memusnahkan sel kanser
- Kemoterapi yang menyasarkan sel yang membahagi dengan cepat
- Terapi sasaran yang memberi tumpuan kepada ciri khusus tumor
- Imunoterapi untuk membantu sistem imun melawan kanser
- Terapi hormon bagi kanser sensitif hormon seperti payudara dan prostat
- Penjagaan paliatif bagi mengawal simptom dan meningkatkan kualiti hidup – RELEVAN