SATU dalam setiap 100 bayi yang dilahirkan mempunyai penyakit jantung kongenital atau Congenital Heart Disease (CHD), iaitu masalah jantung yang wujud sejak lahir dan boleh menjadi ‘pembunuh senyap’ jika tidak dikesan lebih awal.
Menurut pakar perubatan sebuah hospital swasta, Dr. Lim Wooi Kok, pengesanan awal serta rawatan moden kini memberi peluang lebih cerah kepada bayi untuk membesar dengan sihat seperti kanak-kanak lain.
Bagaimanapun, demi mengelak perkara tidak diingini berlaku, ibu bapa disaran agar kekal peka terhadap tanda-tanda awal dan tidak memandang ringan pemeriksaan kesihatan bayi sejurus selepas kelahiran.
Dua kategori utama masalah jantung kanak-kanak
- Penyakit jantung kongenital (sejak lahir)
Keadaan ini berlaku apabila struktur jantung bayi tidak terbentuk secara normal ketika dalam kandungan. Antara gejalanya termasuk:
- Jantung asianotik atau dikenali sebagai ‘jantung merah jambu’, iaitu bayi masih mempunyai paras oksigen mencukupi.
- Jantung sianotik atau ‘bayi biru’, apabila paras oksigen rendah menyebabkan bibir, lidah atau anggota badan bertukar kebiruan.
- Kecacatan seperti Atrial Septal Defect (ASD), Ventricular Septal Defect (VSD) dan Patent Ductus Arteriosus (PDA).
Dr. Lim berkata, kes seperti Tetralogy of Fallot, Transposition of the Great Arteries dan Pulmonary Atresia memerlukan perhatian segera kerana boleh mengancam nyawa jika lambat menerima rawatan.
- Penyakit jantung selepas lahir
Masalah ini berlaku apabila kanak-kanak membesar dan kemudian mengalami gangguan jantung akibat penyakit tertentu. Antaranya:
- Penyakit Kawasaki
- Penyakit injap reumatik
- Gangguan rentak jantung (aritmia)
Gejala yang biasa dialami pula termasuk:
- Demam berpanjangan
- Sakit dada
- Pengsan
- Cepat penat ketika aktif
Rawatan lebih moden penyelamat nyawa
Perkembangan teknologi perubatan membolehkan banyak kes CHD dirawat tanpa pembedahan berisiko tinggi.
Antara kaedah terkini ialah ‘intervensi perkutaneus’, iaitu prosedur menggunakan kateter (tiub) kecil dimasukkan melalui salur darah di pangkal paha.
Selain itu, teknologi pengimejan seperti CT Scan, MRI dan ekokardiografi 3D membolehkan doktor melihat struktur jantung dengan lebih jelas sebelum rawatan dilakukan.
Pemeriksaan sebelum bayi lahir juga boleh dilakukan
Kini, masalah jantung bayi boleh dikesan lebih awal ketika masih dalam kandungan melalui ‘ekokardiografi fetal’.
“Ibu mengandung kini boleh menjalani pemeriksaan jantung bayi dalam kandungan seawal minggu ke-18 hingga ke-22. Penjagaan sewajarnya boleh diberikan bersama pakar obstetrik jika terdapat masalah. Ini boleh menjadi faktor penentu dalam menyelamatkan nyawa,” kata Dr. Lim.
Tambahnya, kebanyakan masalah jantung kongenital hari ini boleh dirawat dengan baik jika dikesan awal. Antara nasihatnya kepada ibu bapa termasuk:
- Jangan panik jika anak didiagnosis CHD
- Patuhi jadual rawatan dan susulan
- Lakukan saringan berkala serta vaksinasi
- Jaga kebersihan mulut anak – RELEVAN