IBU bapa disaran untuk menyediakan pilihan makanan yang lebih menarik dan sihat bagi mengelakkan kanak-kanak memilih jajan sebagai snek harian mereka.
Pakar Pemakanan, Profesor Dr. Hamid Jan Jan Mohamed berkata, ketiadaan alternatif makanan yang lebih baik menyebabkan kanak-kanak cenderung membeli makanan ringan yang tinggi gula dan bahan tambahan.
Katanya, ini bukan sahaja mendorong kepada masalah berat badan berlebihan, malah ia juga boleh mengundang risiko penyakit kronik seperti tekanan darah tinggi dan diabetes apabila kanak-kanak meningkat dewasa.
“Ibu bapa perlu menyediakan alternatif yang lebih sihat seperti buah-buahan bagi menggantikan jajan tinggi gula dan bahan tambahan yang boleh membahayakan kesihatan kanak-kanak.
“Buah-buahan bukan sahaja lebih selamat, malah mengandungi serat dan nutrien yang baik untuk tumbesaran kanak-kanak.
“Pihak sekolah dan penjual juga perlu menyediakan lebih banyak pilihan makanan sihat supaya kanak-kanak tidak terdorong untuk membeli makanan ringan yang tidak berkhasiat,” katanya kepada Utusan Malaysia.
Terdahulu, seorang kanak-kanak lelaki, Mohamad Fahmi Hafiz Mohammad Fakhruddin, 10, yang sebelum ini dilaporkan kritikal akibat tercekik gula-gula ‘gummy’ berbentuk mata telah menghembuskan nafasnya yang terakhir.
Mengulas mengenai penjualan jajan di luar pagar sekolah, Hamid Jan berkata, Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) telah mengeluarkan garis panduan larangan penjualan, namun pelaksanaan dan penguatkuasaan peraturan tersebut masih menghadapi cabaran.
Katanya, guru-guru dan ibu bapa perlu memainkan peranan utama dalam mendidik kanak-kanak supaya menghindari makanan yang berisiko merosakkan tahap kesihatan mereka.
“Agak mustahil untuk pihak berkuasa memantau setiap sekolah kerana jumlahnya terlalu banyak. Oleh itu, peranan ibu bapa dan guru sangat penting dalam mendidik kanak-kanak supaya tidak membeli jajan di luar sekolah.
“Jika ibu bapa dan guru berjaya menyampaikan kesedaran kepada kanak-kanak, permintaan terhadap jajan akan berkurangan dan secara tidak langsung akan mengurangkan bilangan penjual di kawasan sekolah,” katanya.
Alternatif snek lebih berkhasiat untuk kanak-kanak
Untuk menggantikan makanan ringan yang tinggi gula, garam dan bahan tambahan, ibu bapa boleh menyediakan beberapa pilihan snek sihat yang lebih berkhasiat dan menarik:
-
Buah-buahan segar
- Potong buah-buahan seperti epal, pisang, tembikai, betik atau anggur dalam bentuk yang menarik untuk lebih menyelerakan.
- Buah-buahan boleh dicampur dengan yogurt atau dijadikan salad buah untuk variasi rasa.
-
Kekacang tanpa garam dan gula
- Kacang badam, gajus, dan kacang tanah yang dipanggang tanpa garam boleh menjadi sumber protein dan tenaga yang baik.
- Untuk kanak-kanak yang lebih kecil, pastikan kacang dipotong kecil atau dikisar untuk mengelakkan risiko tercekik.
-
Roti gandum dengan sapuan spread sihat
- Gunakan roti gandum penuh dan sapukan mentega kacang asli, keju rendah lemak atau jem buah tanpa gula tambahan.
- Boleh juga dibuat sebagai sandwic kecil dengan tambahan hirisan pisang atau strawberi.
-
Yogurt rendah lemak
- Pilih yogurt asli atau yogurt rendah lemak yang kurang gula sebagai snek yang kaya dengan probiotik untuk sistem penghadaman.
- Tambahkan potongan buah segar atau sedikit madu asli untuk rasa lebih enak.
-
Bijirin penuh
- Oat, granola tanpa gula tambahan, atau biskut bijirin penuh boleh menjadi snek ringan yang mengenyangkan dan sihat.
- Pastikan bijirin yang dipilih mengandungi serat tinggi untuk membantu sistem pencernaan kanak-kanak.
-
Hirisan sayur dengan hummus atau krim keju
- Lobak merah, timun, atau saderi boleh dicelup dalam hummus atau keju krim rendah lemak sebagai pilihan snek yang kaya dengan vitamin dan serat.
- Kanak-kanak lebih cenderung makan sayur jika ia disediakan dalam bentuk yang menarik seperti stik kecil atau dalam bentuk ‘chips’ bakar.
-
Telur rebus atau telur dadar
- Telur merupakan sumber protein yang baik dan boleh disediakan dalam pelbagai cara seperti telur rebus, telur hancur, atau telur dadar mini.
- Tambahkan sedikit keju rendah lemak atau sayur cincang untuk lebih berkhasiat.
-
Susu atau minuman berasaskan kacang
- Berikan susu rendah lemak, susu segar, atau susu berasaskan kacang seperti susu badam tanpa gula sebagai pengganti minuman bergula.
- Elakkan minuman berkarbonat atau jus buah yang mengandungi gula tambahan.
Menyediakan snek yang sihat bukan sahaja dapat membantu mengurangkan ketagihan kanak-kanak terhadap jajan tetapi juga membentuk tabiat pemakanan yang lebih baik sejak kecil.
Dengan pilihan makanan yang lebih berkhasiat, kesihatan kanak-kanak dapat dipelihara, sekaligus mengurangkan risiko penyakit kronik pada masa akan datang.