MENJELANG Aidilfitri, perbelanjaan isi rumah akan meningkat. Selain kos perjalanan dan makanan, pembelian pakaian baharu menjadi komponen utama dalam bajet hari raya.
Namun kos sara hidup yang mencabar, mendorong pengguna memilih menggunakan kemudahan Buy Now, Pay Later (BNPL). Wajarkah kaedah BNPL digunakan untuk bergaya menjelang 1 Syawal?
Harga meningkat, pilihan pembayaran bertambah
Harga pakaian perayaan boleh mencecah ratusan ringgit. Bagi keluarga dengan beberapa anak, jumlahnya meningkat dengan ketara.
BNPL menawarkan alternatif pembayaran yang lebih fleksibel. Pengguna boleh membahagikan bayaran kepada beberapa ansuran tanpa perlu membayar jumlah penuh secara sekali gus.
Dari sudut pengurusan tunai jangka pendek, ini membantu pengguna kerana mereka tidak perlu mengeluarkan jumlah wang yang besar secara sekali gus. Ia juga memberi ruang untuk mengekalkan tunai untuk perbelanjaan lain seperti perjalanan, makanan atau komitmen bulanan.
Namun, kelebihan ini akan bermakna jika pengguna mampu melunaskan ansuran mengikut jadual. Tanpa perancangan yang teliti, komitmen kecil yang kelihatan ringan pada awalnya boleh menjadi beban apabila bertindih dengan perbelanjaan lain.
Memudahkan atau jerat kewangan?
Jika BNPL digunakan dengan perancangan rapi dan kemampuan jelas untuk melunaskan bayaran tanpa menjejaskan komitmen lain, risikonya mungkin terkawal.
Namun, jika ia digunakan kerana terpengaruh promosi atau tekanan sosial, keputusan itu wajar dinilai semula.
Kajian antarabangsa mengenai BNPL yang diterbitkan di Science Direct mendapati bahawa pengguna cenderung berbelanja lebih banyak apabila bayaran dipecahkan kepada ansuran kecil.
Pengguna – terutamanya dalam kalangan generasi muda sering beranggapan pembelian menjadi lebih mampu milik kerana bayaran dipecahkan kepada beberapa ansuran.
Bagaimanapun, kaedah ini boleh menggalakkan mereka berbelanja melebihi kemampuan, terutamanya untuk barangan fesyen dan gaya hidup.
Apabila pembelian dibuat atas dasar imej dan identiti, bukan keperluan sebenar, hutang kecil mula terkumpul. BNPL boleh menjadi alat yang memudahkan pengurusan tunai jangka pendek tetapi pada masa sama menjadi jerat jika tiada perancangan teliti.
Raya hanya berlangsung beberapa hari tetapi keputusan kewangan yang dibuat boleh memberi kesan jangka panjang terhadap rekod kredit dan kestabilan kewangan.
Maka, persoalan utama bukan sekadar “boleh atau tidak membeli” tetapi “perlu atau tidak berhutang”.
Rekod berhutang
Ramai pengguna beranggapan penggunaan BNPL tidak menjejaskan rekod kredit kerana ia bukan pinjaman tradisional. Tanggapan ini perlu diperhalusi kerana sesetengah penyedia BNPL menyalurkan maklumat pembayaran kepada sistem rasmi seperti CCRIS yang dikendalikan oleh Bank Negara Malaysia serta agensi pelaporan kredit swasta seperti CTOS.
Jika berlaku tunggakan atau kegagalan bayar, maklumat ini akan direkodkan dan boleh menjejaskan profil kredit pengguna. Ia tidak akan mempengaruhi kelayakan untuk memohon pembiayaan lain seperti pinjaman kereta, rumah atau kad kredit.
Rekod kredit yang lemah boleh meningkatkan kadar faedah yang dikenakan kepada pinjaman atau penolakan permohonan pembiayaan.
Penggunaan BNPL walaupun untuk pembelian yang kelihatan kecil perlu dilakukan dengan perancangan dan pemantauan teliti bagi memastikan komitmen ansuran dapat dipenuhi tanpa menjejaskan kestabilan kewangan jangka panjang.
Urus belanja raya dengan bijak
Bagi memastikan perbelanjaan raya tidak menjejaskan kewangan, pengguna disarankan merancang bajet terlebih dahulu, membezakan antara keperluan dan kehendak serta menilai kemampuan sebenar sebelum menggunakan kemudahan BNPL.
Menjejaki ansuran secara berkala, memahami terma dan syarat, serta menyimpan rekod pembayaran dapat membantu mengelakkan komitmen bertindih dan tekanan kewangan di kemudian hari. Dengan langkah-langkah ini, kemudahan BNPL boleh dimanfaatkan secara bijak tanpa menjejaskan kestabilan kewangan jangka panjang. – RELEVAN