MALAYSIA berdepan perubahan besar dalam struktur demografi. Menurut Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM), Malaysia dijangka menjadi sebuah negara menua pada tahun 2048 apabila 14 peratus rakyatnya mencapai usia 65 tahun ke atas.
Apa yang membimbangkan, kadar kesuburan dan perkahwinan semakin menurun, sekaligus mencetuskan pelbagai kebimbangan kepada fabrik masyarakat, sosial, dan ekonomi negara. Ini kerana mana-mana negara memerlukan jumlah golongan dan umur tertentu untuk memajukan ekonomi.
Kadar kesuburan menjunam
Kadar kelahiran di Malaysia dijangka merosot daripada 1.67 anak bagi setiap wanita pada 2025 kepada hanya 1.6 menjelang 2035. Angka ini jauh lebih rendah berbanding paras penggantian generasi iaitu 2.1.
Apabila kadar kesuburan jatuh di bawah tahap penggantian, ia bermaksud setiap generasi baharu tidak memadai untuk menggantikan generasi sebelumnya. Ini bermakna bilangan kanak-kanak semakin kecil manakala jumlah warga emas terus meningkat.
Kurang perkahwinan, kurang anak
Jumlah perkahwinan juga semakin menurun. Statistik menunjukkan kadar perkahwinan kasar jatuh daripada 6.6 bagi setiap 1,000 penduduk pada 2022 kepada 5.7 pada 2023.
Semakin ramai individu menunda perkahwinan kerana pelbagai faktor seperti keutamaan terhadap pendidikan, kerjaya atau keselesaan hidup. Apabila perkahwinan ditangguhkan, peluang memiliki anak semakin mengecil kerana tempoh subur lebih singkat.
Gabungan dua faktor ini – kadar perkahwinan menurun dan kadar kelahiran rendah akan mempercepatkan perubahan struktur populasi negara.
Apa kesan negara tua kepada rakyat?
Perubahan ini membawa kesan besar kepada cara hidup dan hubungan dalam masyarakat. Antaranya:
- Beban kepada generasi muda – Apabila bilangan orang tua lebih ramai daripada kanak-kanak, golongan muda akan menjadi kumpulan utama yang menyara masyarakat. Mereka perlu menanggung tanggungjawab kewangan dan penjagaan keluarga dengan lebih besar.
- Saiz keluarga mengecil – Dahulu, satu keluarga mungkin ada lima atau enam anak. Hari ini, kebanyakan keluarga hanya mempunyai seorang atau dua anak. Ini bermaksud tanggungjawab menjaga ibu bapa pada hari tua jatuh kepada bilangan anak yang lebih kecil.
- Perubahan dinamik sosial – Semakin ramai yang hidup bujang atau berkahwin lewat, pola kehidupan masyarakat juga berubah. Nilai keluarga, gaya hidup dan cara menyokong warga emas akan berbeza berbanding generasi terdahulu.
Realiti generasi muda
Anak muda hari ini mungkin melihat isu kurang kahwin, kurang anak sebagai pilihan individu. Tetapi apabila pilihan ini berlaku secara meluas, ia akan mencorakkan masa depan negara dalam jangka panjang. Masalah ini sudah dilihat di Korea Selatan dan Jepun.
Golongan muda akan hidup dalam masyarakat yang mempunyai lebih ramai warga emas berbanding kanak-kanak, tenaga kerja semakin mengecil sehingga ia akan memberi tekanan kepada golongan muda.
Keperluan menjaga ibu bapa juga semakin mencabar kerana saiz keluarga yang kecil. Anak-anak tidak lagi mampu berkongsi tanggungjawab menyara orang tua mereka.
Dengan kata lain, perubahan demografi ini bukan sahaja soal angka tetapi turut menyentuh kehidupan harian generasi akan datang. – RELEVAN