PERNAHKAH anda terfikir, setiap kali anda membuka laman web, menulis komen atau menekan butang ‘suka’, anda meninggalkan jejak digital di dunia maya atau dikenali digital footprint (jejak digital).
Ia bermakna rekod data dihasilkan setiap kali anda berinteraksi di internet. Terdapat dua jenis jejak digital. Pertama, jejak aktif iaitu maklumat yang kita kongsi secara sedar seperti hantaran di media sosial, ulasan di forum atau maklumat dalam borang atas talian.
Kedua, jejak pasif yang berlaku tanpa disedari. Contohnya, laman web yang sering dilawati atau sejarah pembelian dalam talian yang direkodkan di dalam sistem.
Setiap kali kita melayari internet, jejak ini semakin berkembang. Pada masa tertentu, jejak digital membawa manfaat seperti paparan kandungan yang lebih pantas untuk laman yang diminati. Namun, pada masa sama ia mendedahkan individu kepada risiko penipuan, penggodaman dan pencurian identiti.
Adakah jejak digital penting?
Ia sangat penting. Harus diingat apa saja yang dimuat naik ke internet akan untuk selamanya.
Walaupun sesuatu hantaran sudah dipadam, salinannya mungkin wujud di tempat lain dan boleh muncul semula pada bila-bila masa. Jika kandungan itu bersifat kontroversi, ia berpotensi menjejaskan imej diri pada masa depan.
Maklumat peribadi seperti nama, pekerjaan atau lokasi boleh digunakan oleh penjenayah siber untuk membina profil mengenai diri seseorang. Dengan sedikit maklumat, mereka boleh menipu, menggodam akaun atau menyamar sebagai diri kita.
Kandungan lama juga boleh disalah tafsir. Gambar atau pandangan yang dikongsi dahulu mungkin tidak lagi menggambarkan diri kita sekarang tetapi tetap boleh menjejaskan reputasi terutamanya jika dilihat oleh majikan, rakan sekerja atau bakal pasangan.
7 kesan buruk jejak digital yang perlu kita tahu
-
Kecurian identiti
Apabila terlalu banyak maklumat peribadi dikongsi secara terbuka di internet, ada pihak boleh menyamar, menggodam akaun atau menipu orang lain atas nama anda.
Nama penuh, tarikh lahir, lokasi malah gambar profil boleh dijadikan bahan untuk mencipta identiti palsu.
Justeru, elak berkongsi maklumat peribadi secara berlebihan. Semak nama anda di enjin carian dari semasa ke semasa dan menggunakan perkhidmatan pemantauan Dark Web bagi memastikan data anda tidak bocor.
-
Akaun e-mel dan media sosial boleh digodam
Semakin banyak akaun yang dimiliki, semakin besar risiko keselamatan. Penjenayah siber boleh menggunakan data daripada akaun lama untuk meneka kata laluan atau menghantar pautan palsu (phishing) yang nampak meyakinkan.
Pastikan setiap akaun menggunakan kata laluan berbeza dan kuat. Aktifkan juga pengesahan dua langkah (2FA) dan jangan sesekali klik pada pautan mencurigakan yang diterima melalui e-mel atau mesej.
-
Sukar mendapat pekerjaan
Majikan kini sering menilai calon pekerja melalui profil dalam talian. Gambar, ciapan atau komen lama yang tidak sesuai boleh memberi tanggapan negatif dan menjejaskan peluang kerjaya.
Semak semula kandungan lama dan padam hantaran yang boleh menimbulkan salah faham. Cuba mencai nama anda di Google menggunakan mod incognito untuk melihat apa yang muncul dan laraskan tetapan privasi supaya hanya rakan boleh melihat aktiviti anda.
-
Permohonan ke universiti boleh ditolak
Bagi pelajar, jejak digital boleh menjadi faktor penentu dalam proses kemasukan universiti. Sesetengah institusi meneliti media sosial pemohon untuk menilai sikap dan personaliti.
Jika terdapat kandungan yang bersifat negatif atau tidak matang, ia boleh menjejaskan peluang diterima masuk ke universiti tertentu. Sebaliknya, tonjolkan imej positif dengan berkongsi aktiviti sukarelawan, pencapaian akademik atau hobi yang bermanfaat dan pastikan profil LinkedIn anda kelihatan profesional.
-
Mudah menjadi mangsa penipuan dalam talian
Maklumat yang bocor di internet sering dijual di pasaran gelap atau Dark Web. Penipu boleh menggunakan data tersebut untuk menipu anda dengan cara yang sukar dikesan. Sebagai contoh, melalui mesej palsu atau panggilan yang kelihatan rasmi.
Gunakan pengurus kata laluan bagi mengurangkan risiko. Jangan mempercayai mesej tidak dikenali dan jauhi tawaran yang kelihatan terlalu indah untuk menjadi kenyataan.
-
Reputasi anda boleh tercalar
Internet tidak pernah lupa. Gambar lama, ciapan kasar atau komen yang dibuat ketika marah boleh kembali menghantui anda walaupun sudah lama dipadam.
Kandungan sebegitu boleh diambil di luar konteks dan memberi kesan besar terhadap nama baik anda.
Sebaiknya, fikir dua kali sebelum memuat naik sesuatu, sembunyikan hantaran lama yang tidak lagi mencerminkan diri dan hadkan supaya orang lain tidak boleh menandakan (tag) anda tanpa izin.
-
Anak anda boleh menjadi mangsa dalam talian
Perkongsian maklumat tentang anak-anak di media sosial seperti nama sekolah, lokasi atau rutin harian boleh membuka ruang kepada pemangsa siber.
Kes eksploitasi seksual dan penyamaran identiti semakin meningkat dan ramai ibu bapa tidak sedar betapa mudahnya maklumat itu disalah guna. Oleh itu, didik anak tentang keselamatan digital. Pastikan mereka menggunakan gajet di ruang keluarga supaya mudah dipantau dan aktifkan ciri kawalan ibu bapa bagi menapis kandungan yang tidak sesuai. – RELEVAN