RAMAI yang berpendapat wasiat tidak penting. Lebih-lebih lagi, dalam golongan orang muda mereka tidak mempunyai kepentingan untuk memikirkan tentang pewarisan harta.
“Saya masih muda, buat apa mahu fikir tentang wasiat? Lagipun, saya bukan orang kaya,” kata mereka.
Tetapi sebenarnya, wasiat bukan tentang jumlah harta dimiliki tetapi bagaimana kita rancang nasib dan masa hadapan ahli keluarga yang ditinggalkan. Ia adalah sebahagian daripada perancangan pewarisan yang menyeluruh.
Masih ramai tidak sedar bahawa perancangan pewarisan sama pentingnya seperti simpanan dan pelaburan.
Berikut merupakan elemen-elemen penting sekiranya anda berminat untuk mewujudkan wasiat untuk keterjaminan masa hadapan ahli keluarga yang lain.
Rukun wasiat
1. Pewasiat
Antara syarat bagi seseorang pewasiat ialah dia mestilah berada dalam keadaan sihat akal fikirannya. Dengan kewarasan itu, barulah pewasiat boleh menentukan kepada siapa harta miliknya ingin diserahkan dan dimanfaatkan selepas pemergiannya.
Wasiat juga perlu dibuat atas kerelaan dan kehendaknya sendiri tanpa sebarang paksaan. Selain itu, pewasiat bukanlah terhad kepada individu beragama Islam sahaja, orang bukan Islam juga berhak membuat wasiat mengikut peruntukan undang-undang.
2. Harta yang mahu diwasiatkan
Perkara paling utama yang perlu diberi perhatian dalam penulisan wasiat ialah memastikan harta yang ingin diwasiatkan benar-benar milik pewasiat sendiri.
Menurut hukum Islam, jumlah harta yang boleh diwasiatkan tidak boleh melebihi satu pertiga (1/3) daripada keseluruhan harta peninggalan si mati. Sekiranya pewasiat ingin mewasiatkan lebih daripada had tersebut maka ia hanya sah dengan keizinan semua ahli waris yang berhak.
Bagi pewasiat bukan beragama Islam, tiada had khusus ditetapkan terhadap jumlah harta yang boleh diwasiatkan. Ia bergantung kepada undang-undang sivil dan kehendaknya sendiri.
Selain itu, pewasiat tidak boleh mewasiatkan harta kepada mana-mana ahli warisnya kecuali setelah mendapat persetujuan kesemua waris lain.
Menariknya, harta yang diwasiatkan tidak semestinya berbentuk fizikal yang sedia ada. Ia juga boleh merangkumi harta yang belum wujud atau belum pasti seperti hasil buah daripada pokok yang belum berbuah atau susu daripada perut seekor lembu.
3. Penerima wasiat
Penerima wasiat mestilah individu yang masih hidup dan jelas identitinya. Dia juga perlu merupakan seseorang yang layak memiliki harta menurut undang-undang.
Selain itu, penerima wasiat tidak boleh terdiri daripada individu yang disyaki membunuh pewasiat kerana perbuatan tersebut menggugurkan hak untuk menerima wasiat.
Penting juga untuk diketahui, wasiat hanya sah jika diterima oleh penerimanya. Jika penerima menolak wasiat tersebut maka ia dianggap terbatal.
4. Penerima amanah atau penyampai wasiat
Penerima amanah juga dikenali sebagai penyampai wasiat atau pemegang amanah ialah individu yang dipertanggungjawabkan untuk melaksanakan isi kandungan wasiat selepas kematian pewasiat.
Tugas utamanya ialah memastikan segala arahan yang terkandung dalam wasiat dilaksanakan dengan adil dan mengikut kehendak pewasiat. Ia termasuklah menguruskan pembahagian harta kepada penerima wasiat, melangsaikan hutang serta menyelesaikan urusan berkaitan pusaka.
Penyampai wasiat mestilah seorang yang jujur, bertanggungjawab dan amanah kerana dia memainkan peranan penting dalam menjaga keharmonian serta mengelakkan sebarang pertikaian antara waris.
Pewasiat boleh melantik sesiapa sahaja yang diyakini sama ada ahli keluarga, rakan dipercayai atau badan profesional seperti Amanah Raya.
Empat elemen dalam wasiat
1. Harta
Anda boleh senaraikan semua harta dan tentukan sendiri siapa yang akan menerima
bahagian tersebut. Ia jelas, teratur dan mengurangkan risiko pertikaian antara waris. Jangan
lupa sertakan dokumen sokongan sebagai bukti.
2. Hutang
Ramai yang tidak sedar bahawa hutang juga merupakan tanggungjawab yang wajib diselesaikan walaupun selepas penghutang meninggal dunia.
Melalui penulisan wasiat, pewasiat boleh menyenaraikan segala maklumat berkaitan hutangnya termasuk kepada siapa hutang itu dibuat, jumlah yang perlu dibayar serta butiran untuk dihubungi.
Dengan cara ini, urusan melunaskan hutang dapat diteruskan dengan sempurna walaupun selepas pewasiat tiada lagi di dunia.
3. Amal jariah
Jika anda berhasrat untuk menyumbang kepada masjid, sekolah tahfiz atau mana-mana institusi kebajikan, nyatakan dengan jelas ketika penulisan wasiat. Ini merupakan satu bentuk amalan berterusan (sedekah jariah) yang pahalanya akan terus mengalir meskipun pewasiat telah meninggal dunia.
4. Pesanan terakhir
Wasiat juga boleh mengandungi pesanan kepada anak-anak, pasangan, keluarga atau
sesiapa sahaja yang disayangi. Kata-kata yang mungkin tidak sempat diluahkan semasa
hayat boleh disampaikan dengan penuh bermakna melalui wasiat.
Wasiat bukti keprihatinan
Merancang pewarisan melalui penulisan wasiat bukan bermaksud kita menjangka perkara buruk akan berlaku. Sebaliknya, ia adalah usaha menyediakan yang terbaik untuk masa depan insan tersayang. Ia mencerminkan rasa tanggungjawab dan kasih sayang yang berpanjangan walaupun selepas ketiadaan kita.
Jangan tunggu hingga terlambat. Mulakan perancangan pewarisan anda hari ini.
Untuk maklumat lanjut atau tempahan temu janji dengan ejen AmanahRaya yang berdekatan, anda boleh berkunjung ke mana-mana cawangan AmanahRaya atau lebih mudah, muat turun aplikasi MyAmanahRaya di Google Play Store atau App Store. – RELEVAN
HIDAYAT FITRI BIN ABDUL KADIR merupakan eksekutif berpengalaman yang telah berkhidmat selama 15 tahun. Beliau juga merupakan seorang penceramah produk Amanah Raya dan perunding perancangan pengurusan pewarisan terutamanya penulisan wasiat dan pentadbiran harta pusaka.