SERANGAN Amerika Syarikat (AS) dan Israel terhadap Iran pada 28 Februari sudah mencetuskan ketidaktentuan di seluruh dunia. Harga minyak mentah dan gas asli cecair (LNG) melonjak apabila Selat Hormuz ditutup, laluan penting kepada penghantaran bahan api itu.
Menurut laporan oleh The Edge Malaysia, walaupun konflik ini berlaku ribuan kilometer dari Malaysia, kesannya akan berikutan ekonomi Malaysia berkait rapat dengan perdagangan global, pasaran tenaga dan aliran modal antarabangsa.
Mengapa konflik AS-Iran berimpak besar kepada negara ?
Malaysia ialah negara yang aktif berdagang dengan dunia. Kita mengeksport barangan elektrik dan elektronik (E&E), minyak sawit, produk petroleum serta mengimport pelbagai barangan makanan dan bahan mentah.
Apabila berlaku konflik antarabangsa khususnya negara yang kaya dengan sumber minyak mentah terbesar seperti Iran, ia boleh menyebabkan:
- Kenaikan harga minyak
- Gangguan rantaian bekalan
- Pasaran kewangan yang tidak menentu
Satu faktor utama ialah Selat Hormuz iaitu laluan laut sempit yang mengendalikan kira-kira 20 peratus bekalan minyak dunia. Jika laluan ini ditutup, bekalan minyak akan terjejas dan harga boleh naik mendadak. Justeru hampir setiap negara akan menerima kesannya, termasuk Malaysia.
Kenaikan harga minyak memberi kesan kepada negara
Kelebihannya, Malaysia ialah pengeluar minyak dan gas. Apabila harga minyak meningkat:
- Pendapatan negara daripada petroleum bertambah
- Dividen daripada Petroliam Nasional Berhad (Petronas) kepada kerajaan boleh meningkat
- Hasil kerajaan berpotensi bertambah dalam jangka masa pendek
Namun, ada risiko lain yang menanti:
- Kerajaan menanggung subsidi bahan api seperti RON95 dan diesel
- Apabila harga minyak dunia naik, kos subsidi juga meningkat
- Jika harga kekal tinggi untuk tempoh lama, beban kewangan kerajaan akan bertambah
Kesimpulannya, kesan sebenar bergantung kepada berapa lama harga minyak kekal tinggi.
Tekanan inflasi dan kos sara hidup
Apabila harga minyak meningkat, kos pengangkutan dan penghantaran turut sama naik. Ini menyebabkan inflasi import, iaitu kenaikan harga barang akibat faktor luar negara.
Sektor pembuatan Malaysia, terutamanya industri elektrik dan elektronik (E&E) juga mungkin terjejas kerana kos bahan mentah meningkat, penghantaran terganggu serta permintaan global menurun jika ekonomi dunia perlahan akibat konflik yang berlaku.
Pasaran saham dan nilai ringgit
Ketika berlaku pergolakan antara negara luar, kebiasaannya pelabur akan lebih berhati-hati. Mereka cenderung memindahkan wang ke aset yang dianggap lebih selamat.
Kesan terhadap Bursa Malaysia
- Pasaran saham turun naik dalam jangka masa singkat
- Syarikat minyak dan gas berpotensi mendapat manfaat
- Sektor penerbangan, logistik dan barangan pengguna pula berkemungkinan tertekan akibat kos operasi lebih tinggi dari biasa
Kesan terhadap nilai ringgit
Walaupun Malaysia mendapat manfaat daripada harga minyak tinggi, situasi tidak menentu ini berisiko terhadap nilai ringgit kerana pelabur asing berpotensi untuk kurang melabur.
Risiko ekonomi lebih luas
Jika inflasi meningkat:
- Kerajaan mungkin perlu menambah subsidi atau bantuan tunai
- Perbelanjaan kerajaan akan bertambah
- Kos pinjaman kerajaan boleh meningkat jika kadar faedah global naik
Dalam jangka masa panjang, Malaysia perlu:
- Memperkukuh bekalan makanan
- Memperluas laluan perdagangan
- Kurang bergantung terhadap sumber negara luar
Walaupun konflik AS-Iran berlaku jauh dari Malaysia, kesannya bakal dirasai oleh ekonomi negara melalui harga minyak, inflasi, pasaran saham dan nilai ringgit.- RELEVAN